Veldtekening voor het voetlicht

Spinnewielen, naaimachines, textielhandboeken, kanten ondergoed, vilten hoeden, stalenboeken, handwerktijdschriften en wollen breiwerk: allemaal ooit rijkelijk aanwezig in onze huiskamers, het onderwijs en bedrijven. Maar wat rest er ons vandaag nog van dit textielerfgoed? Wat wordt er in de musea bewaard? Wie weet nog hoe de machines en getouwen werken? En wie heeft de kennis en kunde in huis om deze objecten te restaureren? Hoe kunnen onderzoekers of ontwerpers op een duurzame manier opnieuw aan de slag gaan met dit erfgoed? In groep kan je meer dan alleen, daarom bundelen we onze krachten in een netwerk rond het textielerfgoed in Vlaanderen.

Stadsmuseum Lokeren

In 2023 publiceerden we de veldtekening 'Van naaldje tot draadje' over het textielerfgoed in Vlaanderen en Brussel. Hierin wordt niet enkel aangehaald wat textielerfgoed omvat, maar vooral waar het bewaard wordt en wie het actief verzamelt. Elke maand lichten we één collectie uit de veldtekening en plaatsen we deze in de schijnwerpers. Starten doen we met de musea die de stuurgroep van dit netwerk vormen, waaronder het Stadsmuseum Lokeren. Museumconsulent Isabelle Libbrecht stond ons te woord.

Over het textielerfgoed in de collectie

Stadsmuseum Lokeren verzamelt objecten die verband houden met Lokeren en omgeving.

Het stadsmuseum heeft een unieke collectie i.v.m. de haarsnijderij-industrie, die bepalend was voor de stad in de 20ste eeuw, naast de collectie i.v.m. de lokale textielnijverheid. Deze collectie is quasi compleet na een actieve verwervingsperiode waarbij tevens het hele productieproces in kaart gebracht werd. Stadsmuseum Lokeren startte in 2020 met een onderzoek naar de textielsector in Lokeren, op basis waarvan het plan voor actieve aanwerving zal worden opgesteld. In het onderzoek, en later ook in het aanwervingsplan, wordt naast de Lokerse textielindustrie ook de Lokerse / Wase vlasverwerking mee opgenomen.

Verzamelbeleid

In haar verzamelbeleid focust het museum op objecten, studiecollectie en immaterieel erfgoed rond gebruiken, technieken en gemeenschappen, zowel van lokale als bovenlokale afkomst. Daarnaast worden bibliotheek, documentatie en stalenboeken passief verzameld. Er worden actief gereedschappen en machines verzameld rond confectie en veredeling en die verband houden met de lokale haarsnijderij en het vilten.

Op het lichaam gedragen accessoires zoals hoeden worden actief verzameld. Daarnaast bevinden zich ook nog tal van andere textiele objecten in de collectie, maar deze worden niet meer actief verzameld. Het merendeel van het textielerfgoed in de collectie is afkomstig uit de 19de en 20ste eeuw.

De bibliotheek en archiefmateriaal met betrekking tot de haarsnijderij bevinden zich in het stadsarchief van Lokeren. Een deel van de collectie is ontsloten via Erfgoedinzicht.