vzw Vrienden van het Nieuw Scheepvaartmuseum

De vzw Vrienden van het Nieuw Scheepvaartmuseum vindt haar oorsprong in 1939, toen ze werd opgericht als ‘Vrienden van het Scheepvaartmuseum’ met een duidelijke ambitie: in Antwerpen een nationaal scheepvaartmuseum stichten, uitbouwen en in stand houden. Vanaf het begin verzamelde de vereniging actief maritieme objecten en documenten, met het oog op een sterke en representatieve collectie. Die kreeg in 1952 een vaste plek in Het Steen, waar het Nationaal Scheepvaartmuseum meer dan vijftig jaar lang een breed publiek liet kennismaken met de Belgische scheepvaartgeschiedenis.

Na de sluiting van het museum in 2008 raakte de collectie verspreid: een deel verhuisde naar het MAS, andere stukken vonden onderdak op de Droogdokkensite of in musea elders in het land. Toch bleef de vereniging niet bij de pakken zitten. Tot vandaag zet ze zich in voor het behoud en de verdere uitbouw van de collectie, en blijft ze zich engageren voor de komst van een nieuw, volwaardig scheepvaartmuseum in Antwerpen.

Intussen heeft de vereniging, die zo'n driehonderd leden telt, een duidelijke vernieuwing doorgemaakt. Ze trad naar buiten onder een nieuwe naam en verhuisde begin 2026 naar een nieuwe locatie in de Kleine Pieter Potstraat in Antwerpen. Daar vond ze onderdak in een historisch pand dat nu dienstdoet als het Maritiem Erfgoed Huis. Die verhuis was meer dan een praktische oplossing voor plaatsgebrek: het is een bewuste keuze om samen te werken met andere organisaties uit de sector. Door verschillende erfgoedverenigingen onder één dak te brengen, ontstaat een dynamische erfgoedcluster waar kennis, collecties en netwerken elkaar versterken. Het gebouw biedt ruimte voor overleg, documentatie en kleinschalige presentaties, en groeit zo uit tot een ontmoetingsplek voor iedereen met interesse in het maritieme verleden.

Daarnaast blijven de Vrienden van het Nieuw Scheepvaartmuseum het maritieme verhaal actief uitdragen naar een breed publiek. Ze organiseert lezingen, publiceert over watererfgoed en zet in op het verzamelen en digitaliseren van collectiestukken. Een belangrijk onderdeel van die werking zijn de jaarlijkse tentoonstellingen, die telkens een ander aspect van de scheepvaart belichten. Zo kwamen onder meer havenarbeid, maritieme kunst en navigatie-instrumenten aan bod. Met deze initiatieven houdt de vereniging de maritieme geschiedenis levend en zichtbaar, en bouwt ze stap voor stap verder aan het draagvlak voor een nieuw scheepvaartmuseum in Antwerpen.