Inspiratie uit project Erfgoedklas online

Wat als…

• … een school en erfgoedspeler op wandel- of fietsafstand een duo zouden vormen

• ... om samen een meerdaags programma vol leeractiviteiten op maat uit te werken

• ... gericht op actief leren (experimenteren, maken, doen) en verschillende leerdomeinen integreren (wiskunde, biologie, taal, ...)

• ... en we daarbij het didactisch potentieel van het erfgoed en het meeslepend enthousiasme van de erfgoedmedewerkers uitspelen

• … om zo een blik achter de schermen te geven (museum is ook depotwerking, onderzoek, vrijwilligerswerking, horeca ...)

• ... en via een rode draad doorheen de activiteiten toewerken naar een mooi slotmoment

Dan heb je in een notendop de ingrediënten voor een Erfgoedklas. In samenwerking met VIVES onderzochten we tussen 2021 en 2023 de methodiek 'Erfgoedklas', van praktische haalbaarheid tot impact op de leerlingen, hun leerproces en de erfgoedervaring. De traditionele zeeklas, boerderijklas of bosklas werd verruild voor een boeiende erfgoedlocatie: van een kaas-, schrijnwerkers-, bakkerij- of volkskundemuseum tot een openlucht- of luchtvaartmuseum en zelfs een kopersmid- en inoxbedrijf.

Leerlingen uit het vijfde- en zesde leerjaar ontdekten erfgoedlocaties in hun buurt, waar ze te voet of met de fiets naartoe gingen. Gedurende vijf halve dagen kregen ze er les, gebruikmakend van het erfgoed maar gericht op leerinhouden uit de klas. Wat viel het meest op? De leerlingen voelden zich na vijf dagen best thuis bij de erfgoedspeler. Ze kennen de namen, zijn helemaal wegwijs, namen vlot hun ouders- en schoonouders op sleeptouw om vanalles te laten zien én namen in enkele gevallen zelfs even het museum helemaal over.

Ok, maar hoe dan?

Samen met VIVES en met de steun en input van de stuurgroep (bedankt!) ontwikkelden we met de leerkrachten en erfgoedpartners telkens een uniek programma op maat van de klas. Met diverse werkvormen maakten we de leerlingen wegwijs in de plek en collectie, brachten we gericht inhoud aan, zetten we ze fysiek aan het werk om iets te maken, herhaalden we leerstof via (muzische) reflectie, deden we intro's op thema's of bereiden we de slotmomenten voor.

Zo ging het ontdekken van de collectie gepaard met oefeningen in criteria afbakenen, categoriseren en seriëren. Productieprocessen werden ontdekt via een escapegame en via STEM-aciviteiten werden ze heer en meester over het wel en wee van schimmels, gebruikten ze slim hefbomen of onderzochten ze welk huis-tuin en keukenmiddeltje nu juist écht werkt op vlekken van eiwit, vet of kleurstoffen. Er werd geproefd, gevoeld, geobserveerd, gemaakt, getest en creatief aan de slag gegaan. Van het maken van klasgrafieken om de ideale kaasplank samen te stellen tot het bestuderen van oude spreekwoorden, elke dag bood nieuwe, leerrijke uitdagingen.

En kan ik daar inspiratie uit putten?

Uit de programma's op maat hebben we de meest geslaagde en bruikbare werkvormen op een rijtje gezet, die mits vertaling naar de context van school en erfgoedspeler een goede inspiratie kunnen zijn voor wie zelf zo'n traject wil opzetten. Je kan er ook voorbeelden van het hele programma en de rode draad doorheen de leeractiviteiten vinden

Wil je meer weten? Alle details, werkvormen en concrete voorbeelden zijn te vinden op de website: www.erfgoedklas.com.