Van Tiensestraat tot Haasrode: Van Ermengem Leuven
- verhaal
De medische wereld gebruikt gespecialiseerde instrumenten, complexe toestellen en specifieke toebehoren met heel wat vereisten. ETWIE vroeg zich af: welke fabrikanten waren er van dat soort materiaal in Vlaanderen en Brussel? Wat maakten ze dan? En is er erfgoed bewaard gebleven van die spelers in onze museale en medische collecties?
Er volgde een onderzoek naar fabrikanten van medisch materiaal tussen 1830 en 1960. Het resultaat is een uitgebreide lijst met bedrijven en fabrikanten gespreid over een breed assortiment van producten met een medische toepassing. Af en toe lichten we er eentje uit. Vandaag trekken we naar het Leuvense, voor Louis Van Ermengem of VEL.
Historiek
In het Leuvense hebben Maurice André en Louis Van Ermengem (1871-1939) in 1917 samen een ‘société en nom collectif’ opgericht. Deze vennootschap was gericht op de distributie van producten, instrumenten, apparaten en gereedschappen voor chemie, fysica, farmacie, bacteriologie, microscopie, fotografie en vergelijkbare sectoren. Oorspronkelijk bevond hun handelspand zich in de Tiensestraat in Leuven.
Na zes maanden werd de vennootschap al ontbonden, mogelijk vanwege het overlijden van Maurice. Louis Van Ermengem zette alleen de zaak voort als distributeur, voornamelijk van farmaceutische en chemische producten. Ze verkochten onder andere weegschalen van Belgische makelij, zoals die van H.L. Becker, maar ook van buitenlandse firma's zoals Cenco S.A.
Louis had een passie voor fotografie en was lid van de Leuvense afdeling van de Association belge de Photographie. In 1906 trouwde hij met Valentina Willems, met wie hij vier kinderen kreeg. Zijn zonen Joseph en Maurice traden in 1937 toe tot het bedrijf, nadat ze daar al werkzaam waren. Samen vormden ze een nieuwe vennootschap met beperkte aansprakelijkheid: L. Van Ermengem & fils, afgekort VEL.
Het handelshuis in de Tiensestraat bleef bestaan, met al zijn grondstoffen, machines, apparaten, toonbanken en kantoormeubilair. Later bouwden ze een nieuw complex van baksteen en beton met winkel, tussen de Penitentienenstraat en de Dijle, langs de Pereboomstraat. In 2000 werd deze locatie gesloopt voor een nieuwe wijk.
In 1973 werd de vennootschap omgezet in een naamloze vennootschap en de naam veranderde officieel naar VEL, afgeleid van Van Ermengem Leuven. De maatschappelijke zetel en de productie werden verplaatst naar Haasrode aan de Geldenaaksebaan.
In 1974 werd VEL overgenomen door UCB als dochteronderneming. Vanaf dat moment werden ook de productieactiviteiten voor reagentia en chemische stoffen daar gevestigd. Het bedrijf bleef zich bezighouden met de aankoop, verkoop en fabricage van apparaten en glaswerk voor chemie, fysica en andere wetenschappelijke en industriële toepassingen. In 1993 werd VEL, als distributeur van laboratoriumproducten en -apparatuur, verkocht aan het Duitse chemiebedrijf E. Merck.
Erfgoed
In verschillende collecties zijn er toestellen van Van Ermengem en VEL aanwezig. Bijvoorbeeld:
pneumothorax toestel voor het behandelen van een klaplong, in de collectie Lambotte
magnetische roerder voor het laboratorium, in Histaruz
broedstoof voor microbiologisch onderzoek, in Histaruz
apothekersweegschaal, in Histaruz
Deze toestellen werden elders, in andere landen en/of andere fabrieken gemaakt en verder verdeeld door VEL.
Handelscatalogi
In de bibliotheek van het MOT vinden we een handelscatalogi van Cenco S.A., verdeeld door VEL – L. Van Ermengem en zonen.
In de bibliotheekcollectie van Histaruz is een catalogus aanwezig van VEL: “Reagentia en produkten voor laboratoria”, uit de jaren 1970.
De bibliotheek van KAVA bezit een folder van de firma.
Bronnen voor deze tekst
Inventaris Onroerend Erfgoed
FOMU Antwerpen
De Tijd
Uytterhoeven, R. "Leuven weleer, deel 2: De nieuwe bovenstad tussen "Statiestraat" en Tienstraat". Standaard Boekhandel, 1986, 112 p.
Stadsarchief Leuven
Lloyd Anversois 1917