Gentse spelers rond de eeuwwisseling: Glitschka en Klein
- verhaal
De medische wereld gebruikt gespecialiseerde instrumenten, complexe toestellen en specifieke toebehoren met heel wat vereisten. ETWIE vroeg zich af: welke fabrikanten waren er van dat soort materiaal in Vlaanderen en Brussel? Wat maakten ze dan? En is er erfgoed bewaard gebleven van die spelers in onze museale en medische collecties?
Er volgde een onderzoek naar fabrikanten van medisch materiaal tussen 1830 en 1960. Het resultaat is een uitgebreide lijst met bedrijven en fabrikanten gespreid over een breed assortiment van producten met een medische toepassing. Af en toe lichten we er eentje uit. Vandaag krijgen jullie er zelfs twee: Glitschka & Klein. Waarom we die samen uitlichten, lees je hieronder.
Henri Glitschka, geboren in Duitsland in 1818, startte in 1846 een bedrijf in Gent, aan de Veldstraat, waar hij medische instrumenten en verbanden vervaardigde. Zijn kennis en kunde had hij opgedaan in steden als Londen en Parijs, voordat hij zich in België vestigde. De Gentse universiteit werd al snel een van zijn belangrijkste klanten, en regelmatig maakte hij instrumenten op maat, zoals een militaire dokterskoffer voor een legerarts.
Op de Wereldtentoonstelling van 1851 in Londen presenteerde hij een innovatieve uretrotoom, die veel lof ontving van de Londense artsen. Een uretrotoom is een instrument dat de plasbuis wijder maakt. Hij keerde elf jaar later terug naar dezelfde tentoonstelling met een nieuwe stand.
Albert Klein, ook een Duitser, die in 1877 naar België verhuisde als chirurgische instrumentmaker, kwam terecht in het Gentse, vermoedelijk in het bedrijf Henri Glitschka. Zeker is dat hij een aantal jaar later met de dochter van Henri huwde: Hortense. Dit huwelijk leidde tot een nieuwe samenwerking en het bedrijf werd bekend als Klein-Glitschka.
In 1880 nam Klein-Glitschka deel aan de Exposition Nationale in Brussel, en in 1900 aan de Wereldtentoonstelling in Parijs, waar ze hun chirurgische instrumenten en orthopedische hulpmiddelen tentoonstelden.
Henri Glitschka overleed in 1892, en nakomelingen namen het bedrijf over. Albert Klein overleed in 1930. Zijn dochter Raphaelle Klein, trouwde in 1902 met Albert De Porre, de zoon van de oprichter van de katoenweverij De Porre in Gent.
Volgens ons is er nog veel te ontdekken over deze twee families van medische instrumentmakers!
Er is heel wat erfgoed van Klein en Glitschka bewaard gebleven. Handig is dat veel van de instrumenten een gravering hebben waarin 'Klein' of 'Klein-Glitschka' staat. Deze instrumenten zijn van alles wat: naaldvoerders, verlostangen, wondhaken, curettes en dergelijke. We vinden deze over heel Vlaanderen in medische collecties: Gasthuismuseum Geel, Histaruz, GUM, mudel, Lambotte Museum. Heb je zelf nog instrumenten ontdekt ergens? Laat het ons zeker weten!
Actoren
- HistarUZ
- GUM - Gents Universiteitsmuseum
- Gasthuismuseum Geel
- Het MOT - Museum voor de Oudere Technieken
- Lambotte Museum
- Albert Klein
- Henri Glitschka
Locaties
Verwante gemeentes