Historiek

Henri Glitschka vinden we in de archieven als ‘bandagiste et coutelier’. Hij maakte dus instrumenten en verbanden voor medische toepassingen. Glitschka werd geboren in Duitsland in 1818. Hij verhuisde naar Londen, Parijs en later België om het vak te leren. In 1846 opent hij een vestiging in Gent in de Veldstraat. De Gentse universiteit werd één van zijn belangrijkste klanten.

Regelmatig maakten Glitschka en co instrumenten op aanvraag. Zo maakten ze op verzoek van een legerarts een militaire dokterskoffer met instrumenten voor de meest dringende ingrepen op het slagveld. Op de Wereldtentoonstelling in Londen van 1851 stelde hij een nieuwe uretrotoom (instrument om de urinebuis te verwijden) voor, die erg werd gesmaakt door de Londense artsen. Elf jaar later was hij opnieuw met een standje aanwezig op de Wereldtentoonstelling in Londen

Een van zijn kinderen, Georges-Charles (geboren in 1849) werd zijn opvolger. Zijn dochter, Hortense, trouwde in 1880 in dezelfde kringen: met fabrikant van chirurgische instrumenten en tevens Gentenaar Albert Klein. Klein nam vervolgens het huis Glitschka over: Klein-Glitschka. Henri Glitschka zelf stierf in 1892. Zijn kleinzoon Charles (zoon van Georges-Charles) trad in dezelfde voetsporen en werd specialist messenmaker voor de orthopedie en bandagist. Hij bleef eveneens actief in het Gentse, eerst in de Mageleinstraat, daarna in de Vlaanderenstraat. Hij volgde in 1989 studies tot arts en werd dus ook een praktiserend dokter.

Erfgoed

Veel instrumenten van Glitschka zijn heel herkenbaar door de gravering erin. Soms zijn er instrumenten die de gravering ‘Klein-Glitschka’ dragen, vanaf Albert Klein samen ging met Glitschka als fabrikanten.

Er zijn nogal wat medische en chirurgische instrumenten te vinden in de collecties medisch erfgoed in Vlaanderen:

- Histaruz: tongtang,

- GUM: mondspreider, doosje met spuit en naald, urethradilatator (om urinebuis te verwijden), sondes, lithotoom (om nierstenen te verwijderen), osteotoom

- Lambotte collectie: tracheotomie set,

- Mudel: kochertang en arterieklem om bloedvaten toe te knijpen

- Privéverzamelaars hebben chirurgische gereedschappen van Glitschka

Heb je zelf nog objecten van Glitschka ontdekt, in je eigen collectie? Laat het ons zeker weten!

Online worden er af en toe via veilinghuizen objecten van Glitschka verkocht, vaak heel mooie erfgoedobjecten.

Handelscatalogi

Bibliotheekcatalogi en archiefdocumenten vinden we op verschillende plekken. Zo heeft bijvoorbeeld UGentheeft in de collectie de overlijdensbrief van Henri Glitschka, evenals de huwelijksaankondiging tussen Albert Klein en Hortense Glitschka. De universiteit heeft ook een paar handelscatalogi in bezit.

Bronnen voor deze tekst

• Désiron, Q. Répertoire commenté et illustré des fabricants et des vendeurs d'instruments de chirurgie de Belgique au XIXe siècle. Clystère, 52, 2016, pp. 55-58.

• Instrumenten: Erfgoedinzicht via zoekopdracht

• Overlijdensbericht Henri Glitschka:https://lib.ugent.be/catalog/rug01:002854646

• Huwelijksbericht Hortense Glitschka: https://lib.ugent.be/catalog/rug01:002245022