contact
MyEtwie
Thema in de kennisbank

Steenkool en cokes

Hoofdthema

Historiek


Steenkool en cokes zijn fossiele brandstoffen. Er bestaan verschillende soorten steenkool: van de magere kolen (gasarm) die vooral voor huishoudelijke toepassingen worden gebruikt, tot variaties in vetkolen (gasrijk) die zeer geschikt waren voor industrieel gebruik. Cokes hebben als eigenschap dat ze geen fosfor of zwavel bevatten en zijn geschikt voor de productie van ijzer.

De Waalse steenkolenbekkens waren in tegenstelling tot de Limburgse vrij ondiep, waardoor zonder al te veel technische problemen steenkool ontgonnen kon worden. In verschillende nijverheden werd steenkool als brandstof gebruikt; vanaf de 18de eeuw ziet men het ook terugkomen in onder meer stokerijen, steenbakkerijen en kalkovens.

In vergelijking met de omringende mijnbekkens zijn de Kempense steenkolen pas laat ontdekt. In de nacht van 1 op 2 augustus 1901 werden op een diepte van 541 m de eerste steenkolenlagen in de Limbugse ondergrond, met name in As, aangeboord doorAndré Dumont. Kenmerkend voor de Kempische kolenlagen is o.m. dat ze (meer dan) 500 meter diep verborgen zitten. De eerste boringen van Urban en Putsage in Lanaken en van André Dumont in Elen voor de eeuwwisseling, mislukten dan ook.
De eerste Limburgse mijn, in Winterslag, ging in 1917 in productie. Op dat ogenblik waren de meeste Waalse bekkens al over hun hoogtepunt heen, zeker wat betreft de ontginning van vette steenkool. Het aanboren van vette cokeskolen, waaraan een groeiend tekort was ontstaan in België, Luxemburg en Frankrijk, bracht een internationale kolenrush op gang in Limburg. Door het geringe aantal bewoners in deze streek moesten duizenden mijnwerkers uit andere streken aangetrokken worden.

Erfgoed

Het erfgoed van de steenkoolindustrie is in Vlaanderen sterk aanwezig in de provincie Limburg. Het landschap tussen Beringen in het westen en Maasmechelen in het oosten is enorm bepaald door deze industrie. Niet alleen de gigantische steenbergen en restanten van mijnsites vallen op; ook lokale verenigingen zetten zich in voor het materiële en immateriële erfgoed.

Titel Auteur Jaar
De fabriek als landschapselement. Casus: les Cokeries du Brabant te Grimbergen Florence VAN DRIEL 2008 Bekijk de publicatie
De rol van de André Dumont mijn op T.H.O.R. Waterschei tussen 1918 en 1988. De invloed van de economische realiteit op de sportieve successen Niels DIGNEFFE 2013 Bekijk de publicatie
Het Kempisch steenkoolbekken 1901-1940. Bijdrage tot de geschiedenis en haar problematiek Bert VAN DOORSLAER 1976 Bekijk de publicatie
In de pijler van de moeder de vrouw. De mijnwerkersvrouw in Beringen 1950-1970. Arbeid, huishouden en vrije tijd Evelyn VANDEVENNE 2010 Bekijk de publicatie
In de put? De dagelijkse werking van de arbeidsmarkt voor mijnwerkers in Belgisch-Limburg (1900-1966) Bart DELBROEK 2011 Bekijk de publicatie
Koolputterserfgoed. Een bovengrondse toekomst voor een ondergronds verleden Bert VAN DOORSLAER 2002 Bekijk de publicatie
L'état, un mauvais industriel? De strijd om het Belgische steenkoolbeleid, 1901-1951 Guy COPPIETERS 2017 Bekijk de publicatie
Mijnerfgoed in Limburg. Ondergronds verleden, bovengrondse toekomst. Van Beringen tot Eisden Patrick DE RYNCK, Bert VAN DOORSLAER 2012 Bekijk de publicatie
sociaal overleg en neoliberalisme in het Kempens mijnbedrijf. Een analyse vanuit industrial relations Stijn JOOS 2014 Bekijk de publicatie
Steenkool in Limburg Bert VAN DOORSLAER 1983 Bekijk de publicatie
TRIAGE. De kolenwasserij van Beringen: monument voor de toekomst Joeri JANUARIUS, Patrick VIAENE , Bart VANACKER , Paul BOUTSEN 2021 Bekijk de publicatie
Vivir y trabajar en Bélgica. Emigratie van Spaanse gastarbeiders na het akkoord van 28 november 1956 naar de Kempense Steenkoolmijnen Arno BREELS 2013 Bekijk de publicatie

Verwante gemeentes

Google Maps laden ...

Wil je hier graag meer over weten?