contact
MyEtwie
Thema in de kennisbank

Scheepsbouw en -restauratie

Hoofdthema

Historiek

De binnenvaart vormst een belangrijk aspect van onze maritieme geschiedenis.

Enerzijds zijn er houten schepen en anderzijds metalen schepen. IJzerbouw kwam bij grotere zeeschepen al voor halverwege de 19e eeuw. IJzeren bijboten werden pas mondjesmaat vanaf de 20e eeuw gebouwd, om na WOII ten volle de plaats in te nemen van houten boten met gelaste stalen boten: goedkoper en altijd waterdicht.

Erfgoed

In Vlaanderen zijn er heel wat mensen en organisaties betrokken bij en actief bij maritiem erfgoed. Varend erfgoed gaat om de schpeen en boten die nog kunnen varen. Hiervoor is de Vlaamse overheid verantwoordelijk voor het inventariseren, beschermen en subsidiëren van varend erfgoed. Andere organisaties en musea spitsen zich toe op maritiem erfgoed (zowel die schepen die nog (kunnen) varen als die droogliggen). Watererfgoed Vlaanderen vzw is de koepelorganisatie die zorgt voor afstemming tussen de verschillende actoren.

Schets:

  • binnenvaartschepen: vrachtschepen voor de binnenvaart

  • plezier- en sportvaart: met zeil, roeischepen en gemotoriseerd

    • zeilend: rondbodemjachten, platbodemjachten, eenheidsklassen en overige zeilbootjes

    • roeiend: wherries, roeigieken, kano's en kajakken

    • gemotoriseerd: de runabout

Soorten schepen (niet volledig)

  1. binnenvaartschepen

  • spitsen: meest voorkomende binnenschepne van de 20e eeuw, voerden op de meeste inlandse Franse en Duitse binnenwateren

  • klipperaak: laatste gezeilde rivierschepen, met een bolle kont en rechthoekige kimmen. Ze voeren veelal met Boomse baksteen (Schelde en Rupel)

  • houten walenschapen: voorlopers van de spits, balkvormig

  • spitsbekken en herna's: voornamelijk gevaren op de Ourthe, Samber en Maas, met een kenmerkende heve (voorkant)

  • baquet: maatschip, voornamelijk op traject Charleroi-Antwerpen

  • Brabanders: vooral op Rupel en Schelde tot halverwege 20e eeuw, gebruikt voor veer- en havendiensten, industrie en visserij. Robuust en stabiel

  • jol: courant als schippersboot tot WOII, als goedkoper alternatief voor een Brabantse boot (Brabander). werkboten voora lledag, vaak gebouwd op kleine gespecialiseerde familiewerven. Later nagebouwd in staal

  • walenboten: schippersboot in gebruik bij houten walenschepen

  • 'vlet': werkboot in de brede zin van het woord: overzetboot, reddingsboot etc. Vaak gebouwd op kleine familiewerven, relatief licht en door de vorm ook vrij zeewaardig. Na WOII in staal nagebouwd en nu op die manier nog in gebruik als chippersboot.

  1. Sport- en pleziervaart

  • hongaars: bracht eigen mossel- en visvangst to tsteden als Antwerpen, Mechelen etc. Na WOII werden er heel wat verbouwd tot plezierjacht

  • wherrie: slanke open roeiboten met plaats voor één of twee roeiers en een stuurman/vrouw

(dit thema wordt nog verder aangevuld)

Titel Auteur Jaar
150 jaar scheepsbouwnijverheid te Baasrode. De werven Van Praet en Van Damme (van het einde van de 18e eeuw tot 1914) Yves SEGERS 1993 Bekijk de publicatie
Baasrode, een vergeten geschiedenis 821-1648 Bart DE BONDT 2021 Bekijk de publicatie
Boelwerf (1829-1994): schets van de evolutie en onderzoek naar de extra-legale sociale voordelen C. DE CALUWE 1999 Bekijk de publicatie
Boelwerf in beeld. Een fotografische terugblik Johan DAMBRUYNE, Anthony DEMEY 2014 Bekijk de publicatie
De spits: een typisch Belgisch binnenschip bekeken van binnenuit (1890-1955) Waander DEVILLE 2016 Bekijk de publicatie
ETWIE in de ban van watererfgoed! Joost VAN DEUREN, Lieselot CORNELIS 2022 Bekijk de publicatie
Godetia voer doorheen verschillende generaties Luc VERMEERSCH 2021 Bekijk de publicatie
Het belang van ons maritiem erfgoed Hubert RUBBENS 2022 Bekijk de publicatie
Het gaffeltuig: haar lange geschiedenis, haar complexiteit en haar eindeloze finesses fascineren! Bart CARPENTIER, Dirk PEETERS 2019 Bekijk de publicatie
Inventaris van het archief van de N.V. Boelwerf Vlaanderen en rechtsvoorgangers met inbegrip van het archief van Jozef Dauwe als curator van de failliete N.V. Boelwerf Vlaanderen 1868-2005. Johan DAMBRUYNE 2008 Bekijk de publicatie
Inventaris van het archief van de NV Boelwerf Vlaanderen en rechtsvoorgangers. Deel 2 (1871-2011) Johan DAMBRUYNE 2018 Bekijk de publicatie
Maritiem erfgoed op de Oostendse Oosteroever Sarah CUVEELE 2011 Bekijk de publicatie
MPM: zorg dragen voor ons maritiem erfgoed Caroline OSTYN 2021 Bekijk de publicatie
Negentig jaar hamerslaggedreun te Baasrode : scheepsbouwnijverheid te Baasrode 1894-1986 Cédric VAN LANCKER 2002 Bekijk de publicatie
Shopman van vader op zoon. Geschiedenis van de Antwerpse scheepsherstellers en hun werknemers Julien CANT 2015 Bekijk de publicatie
Van Willem de Cogmakere tot John Cockerill : zeven eeuwen scheepsbouw te Antwerpen Gustaaf ASAERT 2013 Bekijk de publicatie
Visserstruien en symboliek! Doris KLAUSING 2021 Bekijk de publicatie
Zwanenzang van de Belgica Stefanie DERUDDER 2021 Bekijk de publicatie

Verwante gemeentes

Google Maps laden ...

affiche-de-zaat-blaast

De Zaat blaast - Leven en werken op de Boelwerf

3 juli, 2021 - 26 september, 2021 Temse
Tall-Ships-Race-126-3000x2003

The Tall Ships Races 2022 Antwerpen

22 juli, 2022 - 25 juli, 2022 Antwerpen
Klassieke schepen Nieuwpoort © De scute

Klassieke schepen kijken in Nieuwpoort

13 augustus, 2022 - 14 augustus, 2022 Nieuwpoort
Meer evenementen
  • Focus Vakmanschap: maritiem erfgoed (2022)

    Lees meer

Wil je hier graag meer over weten?